بیش فعالی

مقدمه : گاهی والدین چنان از شیطنت های کودکانشان به تنگ می آیند که کاسه ی صبرشان لبریز می شود و واکنش های متفاوتی را از آنها می توان دید . آنها را تنبیه بدنی می کنند یا با آنها قهر کرده و آنها را در اتاق حبس می کنند و …. به هر حال ، اعتراض خود را به شکل های مختلف نسبت به رفتار فرزندشان به او نشان می دهند و دایم به اطرافیان می گویند چه کنم ؟ فرزندمان بیش فعال است ؟ اصطلاح بیش فعالی را این روزها از زبان بسیاری از مادران می شنویم و آنها بدون آنکه اطلاع زیادی از کم وکیف این بیماری داشته باشند آن را به زبان می آورند . بیش فعالی اختلالی رفتاری است که کودک با بروز علایم ویژه ای که در زمان نسبتا طولانی و به کرات از او مشاهده شده ، شناخته می شود و نباید با چند بار شیطنت کودکانه و جست و خیزهای عادی خردسالان اشتباه گرفته شود . در این مقاله مجموعه ای از نظرات چند متخصص درباره ی علایم ، علل و عوامل این اختلال و کمی نیز در خصوص درمان این اختلال مطالبی جمع آوری شده است .

تعریف :

بیش فعالی حالتی از فعالیت زیاد عضلانی است . همچنین این اصطلاح برای توصیف کردن شرایطی به کار می رود که قسمتی از بدن خیلی فعال باشد . مانند زمانی که یک غده مقدار زیادی از هورمون های خاص خودش را تولید می کند .

اسامی جایگزین :

فعالیت مضاعف ، رفتار بیش تحرکی

اندیشه ها :

رفتار بیش فعالی معمولا به یک گروه از ویژگیها بر می گردد . این ها می تواند شامل فعالیت مداوم ، به راحتی حواس پرت شدن ، حرکت ناخود آگاه ، ناتوانی در تمرکز ، حالت تهاجمی و رفتارهای مشابه باشد .

علایم رفتاری ممکن است شامل جم خوردن ، گمراه شدن ، زیاد صحبت کردن ، به سختی شرکت کردن در فعالیتهای آرام ، مانند مطالعه کردن باشد .

بیش فعالی به راحتی تعریف نمی شود ، زیرا اغلب به تحمل ناظر بستگی دارد . رفتاری که برای یک بیننده مفرط باشد ممکن است برای دیگری مفرط به نظر نرسد . اگر چه این بچه ها به خصوص وقتی با دیگران مقایسه می شوند به وضوح بیشتر فعال هستند که می تواند در صورت تداخل با کارهای مدرسه یا دوست یابی مشکل ایجاد کند . فعالیت زیاد بیشتر برای مشکلات مدرسه یا والدین مطرح است تا برای خود بچه ی بیمار . اگرچه ، بسیاری از بچه های بیش فعال غمگین یا حتی افسرده  هستند . رفتار بیش فعالانه ممکن است سبب قلدری کردن شود یا ارتباط با بچه های دیگر را سخت تر کند .

کارهای مدرسه ممکن است سخت تر شود و کودکان بیش فعال اغلب اوقات به خاطر رفتارشان تنبیه می شوند . بیش فعالی بیشتر با افزایش سن کاهش می یابد و ممکن است در بزرگسالی ناپدید شود .

علت های رایج :

اختلال کم توجهی

اختلال مغز یا سیستم عصبی مرکزی

اختلال احساسی ( عاطفی )

پرکاری تیروئید

نشانه های اختلال کم توجهی / بیش فعالی چه هستند ؟

نشا نه های بیش فعالی با سن فرق می کند . به طور عام رفتار بیش فعالانه در بچه ها کمتر آشکار است .

در این سن ، بچه ها کمتر میل دارند که فقط بنشینند ، برای مدت زیادی به یک چیز توجه کنند و ….

هر چقدر بچه ها پخته تر می شوند به همان مقدار علایم بیشتر آشکار می شوند . در بچه های دوره ی آمادگی نشانه های متفاوتی موجود است و در فعالیت های حرکتی بیشتری درگیر می شوند . مثل بالا رفتن ، دویدن ، ناآرامی ، ناتوانی در ساکن نشستن ، مشکل در نشسته باقی ماندن ، ضربه زدن و …

این علایم بیشتر کارهای کلاسی را تحت تاثیر قرار می دهد .

در اواخر دوران کودکی و اوایل نوجوانی این نوع از علایم کمتر رایج است و بیشتر بی قراری نمایان است . در نوجوانان بیشتر رفتارهای محرکانه ، قانون شکنی و مشکل در روابط وجود دارد .

مطالب زیر نشانه های عمومی از این اختلال را که بیشتر رایج است معرفی می کند ، هر چند که هر فرد ممکن است نشانه های متفاوتی را تجربه کند .                       سه دسته از نشانه های بیش فعالی و بی توجهی در این سنین شامل موارد زیر است :

بی توجهی :

کوتاه بودن دوره ی توجه برای آن سن ( برای توجه کردن تحمل ندارد . )

سخت گوش کردن به دیگران

سخت توجه کردن به جزئیات

به راحتی دچار حواس پرتی شدن

فراموش کاری

مهارت های سازمان دهی ضعیف برای آن سن

مهارت های ضعیف مطالعه برای آن سن

قوه محرکه :

بیشتر سبب اذیت دیگران می شود .

با صبر کردن برای نوبت در مدرسه یا بازی های گروهی مشکل دارد .

تمایل عجولانه برای جواب دادن به جای منتظر بودن تا زمانی که از اودرخواست شود .

به طور معمول ریسک هایی می کند و بیشتر انجام کار بدون تفکر .

بیش فعالی :

به نظر می رسد در حرکات مداوم باشد ، دویدن ، بالا رفتن ، در هر زمانی بدون هدف خاصی جز هدف حرکت .

به سختی باقی ماندن بر سر جای خودش ، حتی زمانی که از او در خواست می شود .

حرکت نا آرام دستان و بیقراری ، زمانی که در جایش نشسته و حرکات اضافه .

با هیجان صحبت  می کند .

به سختی در فعالیت های آرام جذب می شود .

چیز هایی را به تکرار یا اغلب فراموش می کند یا گم می کند .

ناتوانی در ماندن بر سر شغل و کاری ، جا به جا کردن یک وظیفه با دیگری بدون آوردن کسی برای اتمام آن .

علایم بیش فعالی ممکن است با موقعیت های دیگر پزشکی یا مشکلات رفتاری شباهت داشته باشد . علاوه بر این ، بسیاری از این نشانه ها ممکن است در بچه ها و نوجوانانی که این اختلال را ندارند نیز اتفاق بیفتد . یک عنصر کلیدی در تشخیص این مشکل هست و آن اینکه نشانه ها باید به طور چشمگیر به عملکردهای مناسب را هم در خانه و هم درمحیط مدرسه آسیب برساند . همیشه با متخصص فرزند خود برای یک تشخیص مشورت کنید .

چگونه اختلالات کم توجهی / بیش فعالی تشخیص داده می شود ؟

بیش فعالی رایج ترین اختلال رفتاری شناخته شده در کودکی است . یک پزشک اطفال ، روانشناس کودک یا یک شخص با صلاحیت در حرفه ی سلامت روان معمولا بیش فعالی را در نوجوانی شناسایی می کند . یک شرح حال از رفتار نوجوان از والدین ، معالمان ، مشاهدات رفتار نوجوانان و تست روانشناسی آموزشی به شناسایی این اختلال کمک می کند ، علاوه بر آن چون بیش فعالی گروهی از نشانه هاست ، اغلب شناسایی بستگی به ارزیابی کردن نتایج از چندین نوع مختلف از ارزیابی ها شامل ارزیابی بدنی ، عصب شناسی و روانشناسی دارد ممکن است هوش را تست کند یا مهارت خاصی را تعیین کند برای اطلاعات بیشتر با متخصص نوجوانان مشورت کنید .

درمان برای اختلال کم توجهی / بیش فعالی :

درمان خاصی برای این اختلال به وسیله متخصص نوجوانان تعیین خواهد شد بر اساس :

سن نوجوان شما ، سلامتی عمومی ، شرح حال پزشکی ،

گستردگی علایم علایم فرزند شما .

تحمل نوجوان شما برای داروهای خاص یا معالجات .

امید داشتن به جریان طبیعی وضع سلامتی .

نظر شما یا خواست شما .

بخش های اصلی درمان برای نوجوانان با بیش فعالی شامل حمایت از سوی والدین و تحصیل در آموزش رفتاری است و انتخاب مناسب مدرسه و دارو .

درمان با یک داروی ضد افسردگی در بیشتر نوجوانانی که این اختلال را دارند بسیار موثر است .

درمان روان اجتماعی :

مراقب والدین از نوجوانی با این اختلال ممکن است دشوار باشد .زیرا باعث ایجاد استرس در خانواده می شود . کلاس هایی در مهارت های مدیریت رفتار برای والدین ، می تواند به کاهش استرس برای همه ی اعضای خانواده کمک کند .

تعلیم مهارت های مدیریت رفتاری برای والدین معمولا در یک گروه با برنامه اتفاق می افتد که به حمایت های والدبه والد ( والدینی ) تشویق می کند .

مهارت های مدیریت رفتاری ممکن است شامل موارد زیر باشد :

استفاده از وقت های اضافه .

روشهای نقطهای ( مانند الفبای نابینایان )

توجهات تصادفی ( پاسخ دادن به نوجوانان با توجه مثبت وقتی که رفتارهای مطلوب اتفاق می افتد ، یعنی همان تقویت مثبت و سرباز زدن از توجه ، وقتی رفتارهای نا مطلوب اتفاق می افتد یعنی همان خاموش کردن رفتار منفی ) .

معلمان ممکن است همچنین مهارت های مدیریت رفتاری را بیاموزند تا در مجموعه ای از کلاس های درس از آنها استفاده کنند .

آموزش به معلمان معمولا شامل گزارشات رفتاری روزانه است که رفتارهای درون مدرسه را با والدین مرتبط می کند .

تکنیک های مدیریت رفتاری منجر به بهبود بخشیدن رفتارهای هدفمند ( مانند کامل کردن کارهای مدرسه و… ) می شود اما همیشه در کاهش بی توجهی عمومی ، بیش فعالی یا قوه ی محرکه سودمند نیست .

تهیه کننده مطلب : محبوبه مشایخی نیا – دبیر ریاضی متوسطه دوره اول

تأیید کننده مطلب : فاطمه بهاری راد – معاون اجرایی آموزشگاه


برچسب
امتیاز شما به این محتوای آموزشی ؟ جمع امتیاز 0/20